Τις βασικές προτεραιότητες της κυβερνητικής πολιτικής για τη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση, με έμφαση στη χρηματοδότηση, τη διεθνοποίηση, τις υποδομές, την φοιτητική στέγη αλλά και την ασφάλεια, παρουσίασε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, κατά την τοποθέτησή της στη 112η Σύνοδο Πρυτάνεων που πραγματοποιήθηκε στη Σάμο, παρουσία του Υφυπουργού, καθ. Νίκου Παπαϊωάννου, του Γενικού Γραμματέα Ανώτατης Εκπαίδευσης, καθ. Δημήτρη Μπουραντώνη, καθώς και του Υπηρεσιακού Γραμματέα ΥΠΑΙΘΑ, Ιωάννη Βλάσση.
Η Υπουργός, υπογράμμισε ότι η Πολιτεία αντιμετωπίζει τα Πανεπιστήμια ως στρατηγικούς εταίρους στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας και επανέλαβε τη δέσμευση του Υπουργείου για συνεχή διάλογο και έμπρακτη στήριξη της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Έμφαση στο ζήτημα της ασφάλειας των πανεπιστημιακών χώρων έδωσε η Υπουργός, επισημαίνοντας ότι η εφαρμογή των Σχεδίων Ασφαλείας αποτελεί το πρώτο βήμα ενός ολοκληρωμένου πλαισίου πρόληψης και προστασίας. «Βρισκόμαστε σε συνεχή συνεργασία με το Κέντρο Μελετών Ασφάλειας (ΚΕΜΕΑ) για την ολοκλήρωση, αξιολόγηση και σταδιακή εφαρμογή των Σχεδίων Ασφαλείας των Ιδρυμάτων, με στόχο τη διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου προδιαγραφών και καλών πρακτικών για όλα τα ΑΕΙ. Παράλληλα, προχωρούμε στον σχεδιασμό των αναγκαίων παρεμβάσεων σε συνεργασία με την πανεπιστημιακή κοινότητα, τόσο σε επίπεδο τεχνικών υποδομών όσο και σε επίπεδο οργανωτικών μέτρων και εκπαίδευσης του προσωπικού, ώστε κάθε Ίδρυμα να διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία για την αποτελεσματική εφαρμογή του σχεδίου ασφαλείας του. Όπου διαπιστώνεται σχετική ανάγκη, εξετάζεται και η περαιτέρω ενίσχυση των υπηρεσιών φύλαξης. Η ασφάλεια αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ελεύθερη ακαδημαϊκή ζωή, την προστασία της ανθρώπινης ζωής και της πανεπιστημιακής περιουσίας και η Πολιτεία θα συνεχίσει να στηρίζει τα Πανεπιστήμια με τα αναγκαία μέσα και τους απαραίτητους πόρους.»
Η Σοφία Ζαχαράκη απευθυνόμενη στους Πρυτάνεις, υπενθύμισε ότι το Υπουργείο προχώρησε ήδη στις χρηματοδοτικές παρεμβάσεις που είχε δεσμευθεί απέναντι στα Πανεπιστήμια. «Δεσμευθήκαμε και το κάναμε. Προχωρήσαμε, από τον Απρίλιο, στην επιχορήγηση των ιδρυμάτων για τη νέα προγραμματική περίοδο για έργα συντήρησης και παράλληλα, ενεργοποιήθηκε νέο πρόγραμμα ύψους 115,85 εκατ. ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Παράλληλα, οι λειτουργικές επιχορηγήσεις των Πανεπιστημίων αυξήθηκαν κατά 21,7%, από 109,4 εκατ. ευρώ το 2020 σε 133,15 εκατ. ευρώ το 2026, και η κατανομή των λειτουργικών δαπανών για το 2026 ανήλθε στα 119,83 εκατ. ευρώ. Η λειτουργία των Πανεπιστημίων δεν μπορεί να εξαρτάται από έκτακτες λύσεις. Χρειάζεται σταθερότητα και προβλεψιμότητα.»
Στη στελέχωση των Πανεπιστημίων, η Υπουργός ανακοίνωσε τη συνέχιση της χρηματοδότησης των εντεταλμένων διδασκόντων και τις πρωτοβουλίες για τους ακαδημαϊκούς υποτρόφους. «Προχωρούμε σε ρυθμίσεις που θα αντιμετωπίζουν πρακτικά ζητήματα τα οποία έχουν τεθεί από τα Πανεπιστήμια, όπως η παράταση των ακαδημαϊκών υποτρόφων και η διευκόλυνση των διαδικασιών συγκρότησης και λειτουργίας των εκλεκτορικών σωμάτων, ώστε να επιταχυνθούν οι ακαδημαϊκές διαδικασίες και να περιοριστούν οι διοικητικές καθυστερήσεις. Αυξήσαμε τη χρηματοδότηση για τους εντεταλμένους διδάσκοντες στα 8,28 εκατ. ευρώ, ενώ από τις 30 Απριλίου κάθε έτους τα ίδια τα ιδρύματα θα καθορίζουν έγκαιρα τις ανάγκες τους σε προσωπικό. Την περίοδο 2020-2026 εγκρίθηκαν συνολικά 3.272 νέες θέσεις μελών ΔΕΠ. Μόνο μέσα στο 2026 εγκρίθηκαν 452 νέες θέσεις, καθώς και 60 νέες θέσεις ΕΕΠ, ΕΔΙΠ και ΕΤΕΠ. Επίσης, εγκρίθηκαν 194 αποσπάσεις εκπαιδευτικών για την κάλυψη εξειδικευμένων αναγκών που υπέβαλαν τα ίδια τα Ιδρύματα.»
Παράλληλα, η Σοφία Ζαχαράκη, αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες που αφορά στα Βιομηχανικά Διδακτορικά και τους Επισκέπτες Καθηγητές, ως εργαλεία ενίσχυσης της διασύνδεσης των πανεπιστημίων με την αγορά εργασίας και την έρευνα. «Βρίσκονται σε εξέλιξη έργα Πανεπιστημίων Αριστείας, συνολικού προϋπολογισμού 131,79 εκατ. ευρώ, με πληρωμές που ήδη ξεπερνούν τα 114 εκατ. ευρώ. Προχωρούν οι Συμπράξεις Ερευνητικής Αριστείας, προϋπολογισμού 98,22 εκατ. ευρώ, ενώ συνεχίζονται οι δράσεις για Επισκέπτες Καθηγητές, Επισκέπτες Ερευνητές και Βιομηχανικά Διδακτορικά».
Η Υπουργός αναφέρθηκε στην πορεία υλοποίησης των έργων διεθνοποίησης που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. «Εξασφαλίσαμε τη μέγιστη δυνατή παράταση για την ολοκλήρωση του φυσικού αντικειμένου των έργων διεθνοποίησης και οι πληρωμές συνεχίζονται κανονικά. Ήδη υλοποιούνται 48 κοινά και διπλά μεταπτυχιακά προγράμματα, συνολικού προϋπολογισμού 72,69 εκατ. ευρώ. Η διεθνοποίηση δεν αποτελεί μόνο επιλογή εξωστρέφειας αλλά και μία βιώσιμη απάντηση στις δημογραφικές προκλήσεις, ιδιαίτερα για τα περιφερειακά μας ιδρύματα. Θέλουμε οι συνεργασίες των ελληνικών πανεπιστημίων με κορυφαία ιδρύματα του εξωτερικού να ολοκληρωθούν με επιτυχία και να αφήσουν ισχυρό αποτύπωμα.»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις φοιτητικές εστίες και στις νέες επενδύσεις στις πανεπιστημιακές υποδομές. «Στόχος μας είναι κάθε ελληνικό πανεπιστήμιο να αποκτήσει σύγχρονες φοιτητικές εστίες. Υλοποιούμε το μεγαλύτερο πρόγραμμα ανακαίνισης, ενεργειακής αναβάθμισης και δημιουργίας νέων φοιτητικών εστιών των τελευταίων δεκαετιών, μέσω Συμπράξεων Δημοσίων και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) και του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΤΠΑ) του Υπουργείου. Στόχος μας είναι έως το 2030 να διπλασιάσουμε ουσιαστικά τη δυνατότητα στέγασης των φοιτητών. Επίσης, αυξήσαμε και το στεγαστικό επίδομα από 51 εκατ. ευρώ το 2020 στα 90 εκατ. ευρώ σήμερα.»
Η Σοφία Ζαχαράκη ενημέρωσε επίσης ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο η Κοινή Υπουργική Απόφαση για το σιτηρέσιο των φοιτητών. «Εργαζόμαστε ώστε πριν από το τέλος του καλοκαιριού να ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία, διασφαλίζοντας σταθερό πλαίσιο για τη φοιτητική μέριμνα. Ενισχύσαμε τη χρηματοδότηση της φοιτητικής σίτισης στα 56,2 εκατ. ευρώ.»
Παράλληλα, η Υπουργός γνωστοποίησε ότι την επόμενη εβδομάδα τίθεται σε δημόσια διαβούλευση η νομοθετική πρωτοβουλία για την ένταξη της ΑΣΠΑΙΤΕ, ενώ επανέλαβε τη δέσμευση του Υπουργείου για τη διασφάλιση της βιώσιμης χρηματοδότησης της πρακτικής άσκησης μέσω του ΕΣΠΑ και άλλων διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή της, αφού ευχαρίστησε τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αιγαίου και Προεδρεύοντα της Συνόδου, καθ. Δημήτρη Παπαγεωργίου, η Υπουργός αναφέρθηκε ειδικά στη διαχρονική στήριξη της Πολιτείας προς το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, υπογραμμίζοντας ότι αποτελεί ένα από τα πλέον δυναμικά και εξωστρεφή περιφερειακά πανεπιστήμια της χώρας.
Όπως επισήμανε, συνολικά οι επιχορηγήσεις προς το Πανεπιστήμιο Αιγαίου για την περίοδο 2020-2026 υπερβαίνουν τα 60,9 εκατομμύρια ευρώ. Μέσω του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης διατίθενται επιπλέον 2,8 εκατομμύρια ευρώ για έργα συντήρησης και αναβάθμισης των υποδομών του Ιδρύματος, ενώ μέσω του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης χρηματοδοτούνται έργα ύψους 13,8 εκατομμυρίων ευρώ που αφορούν την κατασκευή νέων φοιτητικών κατοικιών, ενεργειακές αναβαθμίσεις και την ενίσχυση των πανεπιστημιακών υποδομών.
Παράλληλα, μέσω του ΕΣΠΑ χρηματοδοτούνται σημαντικές δράσεις έρευνας, πρακτικής άσκησης, υποστήριξης νέων ερευνητών, διά βίου μάθησης και ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση. Επιπλέον, από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας χρηματοδοτείται το έργο «Πανεπιστήμιο Αριστείας» με 5,82 εκατομμύρια ευρώ, ενώ έχουν εγκριθεί ακόμη 2,94 εκατομμύρια ευρώ για δράσεις διεθνοποίησης, μέσα από έξι έργα, εκ των οποίων τα τρία βρίσκονται ήδη σε στάδιο υλοποίησης.
«Αυτό ακριβώς επιδιώκουμε. Όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά ένα ολοκληρωμένο επενδυτικό σχέδιο που συνδυάζει τη λειτουργία των Πανεπιστημίων, τις σύγχρονες υποδομές, την έρευνα, τη διεθνοποίηση και τη φοιτητική μέριμνα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ακόμη ισχυρότερα δημόσια πανεπιστήμια σε κάθε γωνιά της Ελλάδας», κατέληξε η Υπουργός.
