Με αφορμή πρόσφατες ανακοινώσεις και δημοσιεύματα σχετικά με τον νέο Κανονισμό Λειτουργίας του Μεταλυκειακού Έτους – Τάξης Μαθητείας, το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού θεωρεί ότι είναι χρήσιμο να αποσαφηνιστούν ορισμένα ζητήματα, με σεβασμό σε κάθε καλόπιστη παρατήρηση αλλά και με την ακρίβεια που απαιτεί η δημόσια συζήτηση για έναν σημαντικό θεσμό της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης.
Η κριτική και ο διάλογος είναι αναγκαία στοιχεία για τη διαρκή βελτίωση της Μαθητείας. Προϋποθέτουν, όμως, τη συνολική ανάγνωση των ρυθμίσεων, τη σύγκρισή τους με όσα ίσχυαν μέχρι σήμερα και την ερμηνεία κάθε ειδικής διάταξης μέσα στο πραγματικό πεδίο εφαρμογής και στον σκοπό της.
Ο νέος Κανονισμός, οι βασικές αλλαγές του οποίου παρουσιάστηκαν ήδη αναλυτικά, δεν διαμορφώθηκε αποσπασματικά. Προηγήθηκε καταγραφή αδυναμιών και προβλημάτων που είχαν αναδειχθεί κατά την εφαρμογή του προηγούμενου πλαισίου, καθώς και διαβούλευση με τους Συντονιστές Μαθητείας των Περιφερειακών Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, οι οποίοι διαθέτουν άμεση εικόνα της εφαρμογής του προγράμματος σε όλη τη χώρα.
Η βασική αρχή πάνω στην οποία στηρίχθηκε είναι μία:
O μαθητευόμενος στο επίκεντρο
Ο Νέος Κανονισμός του Μεταλυκειακού Έτους – Τάξης Μαθητείας ενσωματώνει ιδιαίτερη μέριμνα για τη διασφάλιση πραγματοποίησης των μαθημάτων πάντα με γνώμονα την παροχή του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος στους μαθητευόμενους.
Η ανάγκη καλύτερης διασφάλισης της πραγματοποίησης των μαθημάτων είχε ήδη καταγραφεί κατά την προηγούμενη περίοδο εφαρμογής της Μαθητείας. Σε καταγραφή αναγκών αναπλήρωσης είχαν εντοπιστεί αρχές Φεβρουαρίου 2026 12 τμήματα στα οποία υπήρχαν μη πραγματοποιηθείσες ή αναμενόμενες να μη πραγματοποιηθούν ώρες σε συνάφεια με συμμετοχή εκπαιδευτικών σε Erasmus+ ή πολυήμερες σχολικές εκδρομές.
Σε ορισμένες περιπτώσεις οι ώρες αυτές προστίθεντο σε απώλειες που είχαν ήδη προκύψει από αναρρωτικές άδειες. Καταγράφηκαν περιπτώσεις με 35 (5 εβδομάδες απώλειας εργαστηριακού μαθήματος) ή ακόμη και 42 (6 εβδομάδες απώλειας εργαστηριακού μαθήματος) ώρες που έπρεπε να καλυφθούν με αναπληρώσεις μέχρι την ολοκλήρωση του προγράμματος, ενώ σε άλλες περιπτώσεις προβλεπόταν πραγματοποίηση μαθημάτων έως το τέλος Ιουνίου ή αύξηση του ημερήσιου προγράμματος εργαστηριακής διδασκαλίας (έως 8 ώρες ημερησίως) προκειμένου να καλυφθούν οι απαιτούμενες ώρες. διδασκαλίας εις βάρος των μαθητευόμενων.
Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να ερμηνεύεται και η διάταξη σχετικά με Erasmus+, διεθνή και ευρωπαϊκά προγράμματα και σχολικές εκδρομές. Η ρύθμιση σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως γενική απαγόρευση συμμετοχής των εποπτών-εκπαιδευτικών σε αυτές τις δράσεις, καθώς αυτό αποτελεί γενίκευση μιας ειδικής διάταξης πέρα από το αντικείμενο και το πεδίο εφαρμογής της.
Ο Κανονισμός Μαθητείας ρυθμίζει τις υποχρεώσεις του εκπαιδευτικού με την ιδιότητα του επόπτη-εκπαιδευτικού της Μαθητείας. Δεν αποτελεί κανονισμό της συνολικής υπηρεσιακής του ζωής και δεν απαγορεύει τη συμμετοχή του σε Erasmus+, ευρωπαϊκά προγράμματα, σχολικές εκδρομές ή άλλες εκπαιδευτικές δράσεις. Οι εκπαιδευτικοί αναλαμβάνουν στη Μαθητεία πρόσθετο και αμειβόμενο έργο, πέραν του υποχρεωτικού διδακτικού τους ωραρίου στα ΕΠΑ.Λ. Στις συγκεκριμένες υποχρεώσεις αυτού του έργου στη Μαθητεία αφορά η ρύθμιση.
Δεν υφίσταται, συνεπώς, γενική απαγόρευση συμμετοχής σε άλλες εκπαιδευτικές δραστηριότητες ούτε, βεβαίως, περιορισμός κατά τις σχολικές διακοπές ή σε χρόνο κατά τον οποίο δεν υπάρχει αντίστοιχη υποχρέωση διδασκαλίας στα εργαστηριακά μαθήματα της Μαθητείας σε άλλο ωράριο εργασίας.
Ο Κανονισμός μεριμνά για την αντιμετώπιση ενός πρακτικού ζητήματος, όπως αποτελεί η αναπλήρωση των μαθημάτων που «χάθηκαν» για έκτακτους λόγους. Ο μαθητευόμενος πρέπει να ολοκληρώσει 203 ώρες Εργαστηριακού Μαθήματος Ειδικότητας (7 ώρες εργαστηριακό μάθημα ειδικότητας μία ημέρα της εβδομάδας). Τις υπόλοιπες τέσσερις ημέρες της εβδομάδας υλοποιεί 32 ώρες μάθησης στον εργασιακό χώρο. Η αναπλήρωση μαθημάτων είναι απαραίτητη για να αντιμετωπίζονται ασθένειες, ακραία καιρικά φαινόμενα και πραγματικά περιστατικά ανωτέρας βίας των εκπαιδευτικών-εποπτών.
Δεν μπορεί όμως να μετατραπεί από δικλίδα ασφαλείας για το απρόβλεπτο σε πάγιο τρόπο προγραμματισμού εκ των προτέρων γνωστών απουσιών. Και ο ίδιος ο Κανονισμός δίνει ευελιξία: όταν το μάθημα έχει ανατεθεί σε περισσότερους εκπαιδευτικούς, μπορεί να πραγματοποιείται από τον επόπτη που είναι παρών. Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι «Μαθητεία ή Erasmus+». Είναι πώς εξασφαλίζουμε και τα δύο χωρίς το κόστος, η ταλαιπωρία και η επιβάρυνση των αναπληρώσεων των μαθημάτων να μετακυλίεται στον μαθητευόμενο, ο οποίος καταβάλλει προσπάθεια κάθε εβδομάδα για ολόκληρο το έτος να ολοκληρώσει το πρόγραμμα (εργαστηριακά μαθήματα ειδικότητας και μάθηση στον χώρο εργασίας) ώστε να αποφοιτήσει και να ενταχθεί στην αγορά εργασίας το συντομότερο.
Η Μαθητεία ενισχύεται ταυτόχρονα σε χρηματοδότηση, περιεχόμενο και οργάνωση
Η Πολιτεία δεν ζητά μόνο περισσότερη συνέπεια στην υλοποίηση της Μαθητείας. Επενδύει παράλληλα στην αναβάθμισή της. Η χρηματοδότηση της δράσης αυξήθηκε κατά 57,1 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας τον συνολικό προϋπολογισμό στα 182,1 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα:
1. Έχει εκδοθεί Πρόσκληση ύψους 1,8 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη νέων Οδηγών Κατάρτισης και αναμένεται η ένταξη της σχετικής Πράξης. Οι Οδηγοί θα βασίζονται σε νέο Πρότυπο Οδηγό Κατάρτισης για το Μεταλυκειακό Έτος – Τάξη Μαθητείας, με σύγχρονα μαθησιακά αποτελέσματα και ιδιαίτερη έμφαση στη μάθηση στον εργασιακό χώρο.
2. Προωθείται η νωρίτερη έκδοση της ΚΥΑ για τις θέσεις Μαθητείας στους φορείς του Δημοσίου, ώστε να υπάρχει έγκαιρος προγραμματισμός.
3. Η διαδικασία προσφοράς θέσεων από την αγορά εργασίας ξεκίνησε νωρίτερα.
4. Στόχος είναι για πρώτη φορά η εκπαιδευτική διαδικασία να ξεκινήσει από την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου, αξιοποιώντας πλήρως τον διαθέσιμο χρόνο. Και να ολοκληρωθεί εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών οι οποίες τίθενται από το θεσμικό πλαίσιο.
13.160 θέσεις ήδη στις 27 Αυγούστου
Η δυναμική του θεσμού αποτυπώνεται και στα στοιχεία των προσφερόμενων θέσεων. Στις 29 Αυγούστου 2025 είχαν προσφερθεί 11.104 θέσεις Μαθητείας. Στις 27 Αυγούστου 2026, δύο ημέρες νωρίτερα, στο https://e-mathiteia.minedu.gov.gr/ έχουν ήδη καταγραφεί 13.160 θέσεις. Δηλαδή 2.056 περισσότερες θέσεις, αύξηση περίπου 18,5%, ενώ η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας εκπαιδευτικών, στελεχών εκπαίδευσης, υπηρεσιών, επιχειρήσεων, δημόσιων φορέων και κοινωνικών εταίρων. Η κριτική είναι θεμιτή και κάθε τεκμηριωμένη πρόταση βελτίωσης είναι ευπρόσδεκτη. Η απομόνωση, όμως, μιας ειδικής διάταξης και η γενίκευσή της με τρόπο που δημιουργεί την εικόνα ενός Κανονισμού «απαγορεύσεων», ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη η προσπάθεια για ακόμη περισσότερες θέσεις Μαθητείας, δεν συμβάλλει στη στήριξη του θεσμού.
Στήριξη σημαίνει κριτική με στοιχεία, υπεύθυνη ενημέρωση και κοινή προσπάθεια για βελτίωση. Και σε αυτή την προσπάθεια η πόρτα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και της Γενικής Γραμματείας ΕΕΚ & ΔΒΜ παραμένει ανοιχτή. Γιατί στο επίκεντρο βρίσκεται ο μαθητευόμενος: το δικαίωμά του σε περισσότερες και ποιοτικότερες θέσεις, σε σύγχρονο περιεχόμενο, σε συνεπή εκπαίδευση και σε πραγματικές επαγγελματικές προοπτικές.
Αυτή είναι η Μαθητεία που θέλουμε να ενισχύσουμε – και αυτήν υπηρετούν οι αλλαγές που υλοποιούνται.
